Giáo án Tin học lớp 9 - Bài 14. Giải quyết vấn đề - Tích hợp năng lực số và AI năm học 2026-2027

 Biên soạn: Lop9.com.vn 
- GV tạo thư mục nhận bài trong hệ thống lớp đã có. Tên tệp dùng mã nhóm, không tên/số liên hệ HS. 
Có thể nộp qua thư mục lớp hoặc thiết bị lưu trữ nhà trường; không yêu cầu tạo tài khoản dịch vụ mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 Hoạt động 1. Khôi phục quy tắc sau tuần kiểm tra (3 phút)
 a) Mục tiêu: Nhớ lại ưu tiên và chỗ dễ sai trước khi lập trình.
 b) Nội dung và học liệu: Bốn thẻ phải/trước của Phiếu 3A; mũi tên robot.
 c) Sản phẩm: Mỗi HS chọn hành động đúng cho một thẻ và sửa lỗi đã được ghi ở tiết 1.
 d) Tổ chức thực hiện
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
 GV nêu trong 30 giây: phải trống và trước trống HS chọn quay phải rồi tiến, không chọn đi 
 cùng lúc; robot làm gì? thẳng.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
 GV cho 1 phút cặp đổi hướng mũi tên, đọc lại HS làm cả người chỉ dẫn và người thực hiện.
 phải/trái theo robot.
 Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận
 GV gọi hai HS trong 1 phút nêu nhánh khi HS trả lời chỉ quay trái, sau đó xét lại; nêu điểm 
 phải/trước đều có tường. dừng đã tới đích.
 Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định
 GV chốt 30 giây điều kiện trước vòng lặp và HS đặt Phiếu 3 cạnh máy để tự kiểm.
 lưu ý quay khác với rẽ.
 Đáp án và nội dung chốt
 Ưu tiên phải dù trước cũng trống. Cả hai chặn thì quay trái, chưa tiến. Kiểm đã tới đích để dừng 
 vòng lặp.
 Cách đánh giá: Từng HS trả lời đúng thẻ; GV hỗ trợ trực tiếp cặp còn nhầm hướng trước khi 
 ghép lệnh.
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 Hoạt động 2. Đổi sang bám tường trái (7 phút)
 a) Mục tiêu: Đổi thuật toán có hệ thống và kiểm giới hạn bằng phản ví dụ.
 b) Nội dung và học liệu: Phiếu 3A: bốn trường hợp đổi phải thành trái; Phiếu 3B: vách kín, robot 
 ở hàng2 cột3 hướng Đông.
 c) Sản phẩm: Dãy lệnh bám trái; vết lặp tám quyết định bám phải quanh vách kín. Biên soạn: Lop9.com.vn 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 d) Tổ chức thực hiện
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
 GV giao 1 phút: đổi điều kiện cảm biến và HS đọc lại thuật toán phải, đánh dấu hai nơi 
 hướng quay; giữ điểm dừng. phải đổi.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
 GV cho 3 phút cặp viết thuật toán trái, thử bốn HS kiểm: trái trống thì quay trái+tiến; trái 
 thẻ; sau đó lần vết bám phải quanh vách kín ở chặn/trước trống thì tiến; cả hai chặn thì chỉ 
 Phiếu 3B. quay phải.
 Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận
 GV dùng 2 phút gọi một cặp đọc vết tám quyết HS chỉ trạng thái trở lại vị trí/hướng ban đầu, dù 
 định trên sơ đồ vách kín. có cửa ra ở phía trên.
 Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định
 GV chốt 1 phút: kết quả phản ví dụ bác bỏ lời HS ghi giới hạn, không lấy ít lượt quyết định 
 khẳng định thoát mọi mê cung; hai thuật toán hơn làm bằng chứng đường ngắn nhất.
 vẫn là những giải pháp cần thử theo bối cảnh.
 Đáp án và nội dung chốt
 Bám trái: lặp đến đích; nếu trái trống thì quay trái 90∘ rồi tiến; nếu không, nếu trước trống thì tiến; 
 nếu không thì quay phải 90∘, sau đó xét lại.
 Phiếu 3B, trạng thái (hàng,cột,hướng): 
 (2,3,Đ)→(2,4,Đ)→(3,4,Nam)→(4,4,Nam)→(4,3,Tây)→(4,2,Tây)→(3,2,Bắc)→(2,2,Bắc)→(2,3,Đ
 ). Cửa ra (1,3) ở phía trái khi robot đi qua, nên quy tắc phải không chọn nó.
 Với bản đồ 7×7 Phiếu 3A, mô hình giấy phải đến đích sau 26 lượt quyết định, trái sau 16; có lượt 
 chỉ quay tại chỗ. Đây không phải số pixel/bước của Scratch, không chứng minh tối ưu.
 Cách đánh giá: Đúng ba nhánh và điểm dừng; chỉ được vị trí/hướng lặp trong phản ví dụ, không 
 chỉ nói mê cung khó.
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 Hoạt động 3. Tự ghép và chạy chương trình Scratch (25 phút)
 a) Mục tiêu: Mỗi HS tự ghép phần điều khiển, chạy thử, sửa lỗi và lưu được dự án.
 b) Nội dung và học liệu: S1 và Phiếu 4. Giữ trang phục/nền/khởi tạo; tháo cụm nhận Bám tường 
 sang vùng trống để đối chiếu sau, ghép cụm mới đủ vòng lặp và hai if–else.
 c) Sản phẩm: Tệp B14-NhomXX-BamPhai.sb3 và Phiếu 4 có hai chữ kí thao tác, kết quả thực 
 tế/điểm sửa. Biên soạn: Lop9.com.vn 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 d) Tổ chức thực hiện
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
 GV dùng 3 phút mở See inside, chọn robot, chỉ HS mở nguồn và giữ đúng kích thước 25%, tọa 
 cảm biến và hướng dẫn tách cụm cũ. Mẫu lệnh độ−190,−97, hướng90; xác định màu cảm biến.
 in sẵn ở Phiếu 4; HS không phải tìm khối mò 
 trên màn hình.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
 GV dành 16 phút, bấm giờ hai lượt 8 phút. Mỗi Mỗi HS ghép repeat until chạm đích đỏ; kiểm 
 lượt người thao tác tự ghép lại vòng lặp và hai bên phải xanh lá và trước hồng chạm tường đen; 
 nhánh điều kiện; bạn chỉ đọc phiếu, kiểm điều ghép hành động đúng. Dùng cờ xanh chạy từ 
 kiện, không làm thay. Sau lượt1 lưu một bản rồi khởi tạo; ghi một lỗi/điều đã kiểm trước khi đổi 
 đổi vai, tách cụm vừa ghép để HS2 tự dựng lại. vai.
 Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận
 GV cho 4 phút chạy bản cuối tới đích, quan sát HS ghi kết quả và vị trí lỗi; không ghi đã thử 
 ba nhánh; nếu lặp sai dùng nút dừng, kiểm mê cung khác nếu chưa đổi nền. Nếu bản cuối 
 màu/nhánh/độ lớn trước khi chạy lại. Đối chiếu chưa chạy, giữ tệp và ghi bước cần sửa.
 trường hợp ngõ cụt trên giấy để đọc đúng nhánh 
 chỉ quay.
 Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định
 GV dành 2 phút hướng dẫn File → Save to your HS lưu tệp, kiểm đã có phần mở rộng .sb3 và 
 computer; lưu đúng tên, dùng File → Load from mở lại đúng chương trình. Ghi kết quả mở lại; 
 your computer mở lại tệp vừa lưu rồi bấm cờ nộp bản hiện có trước khi rời máy.
 xanh. Thu Phiếu 4 hoặc ảnh chụp phần khối 
 lệnh không chứa dữ liệu riêng.
 NLS TC2.3.4: minh chứng là khối lệnh do từng HS ghép, vết kiểm và tệp mở lại. Thực hành giấy 
 chỉ là chuẩn bị; học bù tại phòng máy mới đánh dấu đạt phần thao tác.
 Đáp án và nội dung chốt
 Cụm nhận Bám tường: repeat until touching color đỏ → if NOT(color xanh lá touching đen): turn 
 clockwise90, move12; else if NOT(color hồng touching đen): move2; else turn 
 counterclockwise90. Kết thúc vòng lặp khi đã chạm đích.
 Trong nguồn, bước12 sau quay giúp rời góc, bước2 khi đi thẳng là bước dò ngắn. Các giá trị gắn 
 trang phục 25% và mê cung mẫu; không thay cả hai bằng một số tùy ý rồi kết luận thuật toán sai.
 Lỗi thường gặp: quên NOT làm robot hướng vào tường; lấy sai màu làm cảm biến không nhận; 
 gắn move sau quay trái gây xuyên tường; có hai cụm cùng nhận thông điệp làm chạy chồng. Giữ 
 đúng một cụm điều khiển đang nối mũ nhận Bám tường.
 Nguồn S1 đã được người biên soạn chạy tới cửa đỏ; chương trình từng HS vẫn phải tự kiểm. Nếu 
 chưa thành công trong giờ, ghi đúng lỗi và sửa/nộp lại trước cuối tuần10; GV phản hồi qua 
 phiếu/thư mục lớp trước tuần11.